Instytucje piątek, 14 marzec 2014 20:22   |  

NSZZ „Solidarność” Region Śląsko-Dąbrowski. Wrzesień 1980 - grudzień 1981

Od 1980 r. na obszarze Śląska i Zagłębia działało pięć międzyzakładowych komórek „Solidarności”, w: Bytomiu, Katowicach, Jastrzębiu- Zdroju, Tychach i Siemianowicach. Najsilniejszymi były Międzyzakładowa Komisja Robotnicza NSZZ "Solidarność" Jastrzębie i Międzyzakładowa Komisja Założycielska NSZZ „Solidarność” przy Hucie „Katowice”. Obie organizacje prezentowały odmienny pogląd na funkcjonowanie związku oraz stosunek do władz PRL, co uniemożliwiało zawarcie jakiegokolwiek porozumienia aż do końca 1980 r. Dopiero odejście, ugodowego w stosunku do PZPR, przewodniczącego MKR Jastrzębie - Jarosława Sienkiewicza, otworzyło możliwość budowy regionalnej struktury „Solidarności”. Wcześniej kilkakrotnie dochodziło do spotkań działaczy z regionu, jednak nie przyniosły one żadnych trwałych rezultatów.

Przełom nastąpił 10 stycznia 1981 r. Zakładowe Komisje Robotnicze skupione w MKR Jastrzębie zobligowały jego zarząd do podjęcia działań zmierzających do połączenia jastrzębskiej i katowickiej struktury. Powołano pięcioosobowy zespół, którego zadaniem było prowadzenie negocjacji z katowickimi związkowcami. 22 stycznia 1981 r. MKR Jastrzębie wydał uchwałę mówiącą o konieczności powołania Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” Śląska i Zagłębia. Do spotkania pomiędzy przedstawicielami Jastrzębia i Katowic doszło już 23 stycznia. Omawiano na nim sposoby wyboru władz regionu. Jako że nie osiągnięto wspólnego stanowiska, spotkanie nie przyśpieszyło scalenia.

Równolegle trwały rozmowy z działaczami z Bytomia i Tychów. 16 lutego parafowano wstępne porozumienie o połączeniu jastrzębskiej, bytomskiej i tyskiej struktury związku. Przyjęto nazwę Region Śląska i Zagłębia NSZZ „Solidarność”. W Jastrzębiu i Bytomiu miały mieścić się delegatury Regionu. 22 lutego odbyło się pierwsze posiedzenie Zarządu Regionalnego Śląska i Zagłębia w Katowicach. Stefan Pałka uzyskał na nim stanowisko Przewodniczącego Zarządu Regionu, a Tadeusz Jedynak przedstawiciela na forum Krajowej Komisji Porozumiewawczej.

Choć Zarząd Regionu oficjalnie zaczął funkcjonować, trudno mówić o jego faktycznej regionalnej reprezentatywności bez uczestnictwa w nim przedstawicieli MKZ Katowice. 26 lutego w „Wolnym Związkowcu” ukazał się list otwarty Andrzeja Rozpłochowskiego (przewodniczącego MKZ Katowice), w którym proponował on, by zjednoczenie regionu nastąpiło w czasie wyborów wspólnego zarządu, którego dokonać mieli delegaci poszczególnych komórek związku.

Do zjednoczenia doszło zgodnie ze scenariuszem Rozpłochowskiego. 6 lipca 1981 r. odbyła się pierwsza tura I Wojewódzkiego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Śląsko -Dąbrowskiego. Zatwierdzono na niej ordynację wyborczą do zarządu regionu. Druga tura Zjazdu Delegatów rozpoczęła się  27 lipca, wybierano na niej władze regionu. Przewodniczący Regionu został Leszek Waliszewski - dotychczasowy przewodniczący MKZ Tychy. Do 62-osobowego zarządu weszło trzech reprezentantów Jastrzębia: Tadeusz Jedynak, Czesław Sławek i Marek Więckowski.30 listopada 1981 r. odbywał się II Wojewódzki Zjazd Delegatów Regionu Śląsko -Dąbrowskiego. Na zjeździe m.in. opiniowano zeznania finansowe dotychczasowych struktur związku. Działanie formalnej, regionalnej, śląsko-dąbrowskiej struktury „Solidarności” zakończyło się wraz z wprowadzeniem stanu wojennego - 13 grudnia 1981 r.

Źródła:

  • Kłakus M., Kościół i robotnicy. Kościół katolicki na Górnym Śląsku wobec Pierwszej Solidarności w Jastrzębiu-Zdroju. Katowice 2011
Czytany 759 razy
Ostatnio zmieniany niedziela, 17 grudzień 2017 01:02

Paweł Warłycho

Politolog z zawodu i zamiłowania. Autor artykułów o najnowszej historii Jastrzębia publikowanych m.in. w "Biuletynie Galerii Historii Miasta" oraz jastrzębskim dodatku do "Dziennika Zachodniego", a także współaut

Najczęściej czytane

Słowa kluczowe