Miejsca piątek, 07 marzec 2014 21:27   |  

Tablice ku czci księży dekanatu jastrzębskiego pomordowanych podczas okupacji hitlerowskiej

Co upamiętnia

W okresie okupacji hitlerowskiej szczególnie brutalne represje dotknęły polski Kościół katolicki. Wśród tysięcy kapłanów, którzy stracili życie z rąk Niemców, było 5 księży związanych z naszą ziemią: ks. Franciszek Macherski (ur. 1883 w Katowicach, kapelan w jastrzębskim Zakładzie Boromeuszek, zm. 1940 w Mauthausen-Gusen), ks. Edward Rduch (ur. 1885 w Jastrzębiu, kapłan w Skoczowie, zm. 1941 w Mauthausen-Gusen), ks. Franciszek Styra (ur. 1882 w Biedrzychowicach koło Głogówka, proboszcz w Mszanie, zm. 1941 w Auschwitz), ks. Franciszek Zdziebło (ur. 1883 w Jastrzębiu Dolnym, misjonarz w Brazylii, kapelan klasztoru w Chełmnie, zm. 1943 w Koronowie) i ks. Józef Kania (ur. 1913 w Katowicach, kapelan Rybnickiego Inspektoratu AK, zm. 1944 w Auschwitz).

Z inicjatywą upamiętnienia duchownych wystąpiło koło Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. W 1991 r. powstał nieformalny Komitet Uczczenia Pomordowanych Kapłanów w Jastrzębiu Zdroju, który uzyskał zgodę Kurii oraz ks. Antoniego Pudlika, proboszcza kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa na montaż tablic. W lutym 1992 r. powołano Komitet Organizacyjny z Mieczysławem Brzostem na czele. W marcu wykonano 2200 cegiełek o wartości 33 mln zł, których sprzedaż miała pokryć koszty fundacji tablic. Ostatecznie uzyskano z tego tytułu 16,9 mln zł, z czego wydano 10,9 mln zł (koszt wykonania tablic wyniósł 9 mln zł). Pozostałą kwotę- na wniosek Brzosta- postanowiono przeznaczyć na budowę Pomnika „Obrońcom Ojczyzny” (dotychczas nie zrealizowanego).

Uroczystość odsłonięcia tablicy odbyła się 9 VI 1992 r. Rozpoczęła się od programu poetycko-muzycznego przygotowanego przez uczniów SP 1. Następnie w imieniu fundatorów tablic okolicznościowe przemówienie wygłosił M. Brzost. Po słowie ks. dziekana Wacława Basiaka odprawiona została Msza św. w intencji pomordowanych kapłanów. Uroczystość zakończyło odsłonięcie miejsca pamięci przez krewnych ofiar: Józefa Zdziebło oraz Teresę Fajkis. Tablice poświęcił ks. Wacław Basiak.

Dokumentacja dotycząca tablicy znajduje się w archiwum parafii NSPJ w Zdroju.

Rodzaj

Tablica

Rok fundacji

1992

Autor

Nieznany

Lokalizacja

Jastrzębie-Zdrój, ul. 1 Maja, fasada wschodnia kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Forma

Tablice umiejscowiono na bocznej ścianie kościoła NSPJ. Na 5 tablicach znalazły się nazwiska pomordowanych księży, daty urodzenia i męczeńskiej śmierci oraz nazwy miejsc kaźni. Ponad nimi góruje tablica z napisem „KAPŁANI DEKANATU / JASTRZĘBSKIEGO / OFIAROWALI SIĘ / BOGU I OJCZYŹNIE”. Na samym dole została wmurowana tablica z napisem „W HOŁDZIE ICH PAMIĘCI / 1939 WIERNI DEKANATU 1945 / 1992”.

Wymiary

b.d.

Numer ewidencyjny

Nr 13/18

Źródła:

  • Boratyn M., Tablice ku czci księży dekanatu jastrzębskiego pomordowanych podczas okupacji hitlerowskiej, „Biuletyn Galerii Historii Miasta” nr 1 (15) z III 2010 r.
  • http://www.katowice.uw.gov.pl/mp/jastrzebie_zdroj.html
Czytany 684 razy
Ostatnio zmieniany czwartek, 13 grudzień 2018 02:14

Marcin Boratyn

Marcin Boratyn – historyk, muzealnik, kierownik Galerii Historii Miasta. Redaktor „Biuletynu GHM” i autor wielu pozycji książkowych poświęconych historii Jastrzębia-Zdroju.

Najczęściej czytane

Słowa kluczowe