Wydarzenia niedziela, 14 luty 2016 12:09   |  

Ziemia jastrzębska w województwie śląskim (1945-1950)

Władze komunistyczne utworzyły województwo śląskie Dekretem  Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z sierpnia 1944 roku. Tym samym przywróciły przedwojenny podział administracyjny. Na mocy dekretu utworzono 14 województw. Wśród nich województwo śląskie, nazywane potocznie województwem „śląsko-dąbrowskim”. W maju 1945 roku zniesiono bezprawnie Statut Organiczny Województwa Śląskiego, który był podstawowym aktem prawnym autonomii.
Ziemia jastrzębska według ówczesnego podziału leżała w granicach powiatu rybnickiego i pszczyńskiego. Powiat rybnicki był drugim pod względem zaludnienia w województwie śląskim. Zamieszkiwało go 215.843 osób.
Gmina wiejska Jastrzębie-Zdrój należała wówczas do powiatu rybnickiego. Zamieszkiwało ją według danych z lutego 1946, 7187 osób, w tym 4045 kobiet i 3142 mężczyzn. Gmina składała się z sześciu gromad: Jastrzębie-Zdrój, Jastrzębie Dolne, Jastrzębie Górne, Cisówka, Moszczenica i Ruptawa. W granicach powiatu rybnickiego leżały też Skrzeczkowice, ale wchodziły wówczas w skład gminy Jankowice Rybnickie. Natomiast Borynia, Szeroka, Bzie Górne, Bzie Dolne, Bzie Zameckie leżały w granicach powiatu pszczyńskiego.
W 1950 roku utworzono województwo katowickie.

Źródła:

  • Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 21 sierpnia 1944 r. o trybie powołania władz administracji ogólnej I-ej i II-ej instancji (Dz.U. 1944 nr 2 poz. 8).
  • Okólnik nr 11 Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 maja 1949 r. w sprawie nazw Województw (M.P. 1949 nr 31 poz. 453).
  • Ustawa Konstytucyjna z dnia 6 maja 1945 r. o zniesieniu statutu organicznego województwa śląskiego (Dz.U. 1945 nr 17 poz. 92).
  • Ustawa z dnia 28 czerwca 1950 r. o zmianach podziału administracyjnego Państwa (Dz.U. 1950 nr 28 poz. 255).
  • Lubszczyk J., Trudne lata górnictwa powiatu rybnickiego 1945-1948, Wodzisław Śląski-Rybnik 2013.
  • Powszechny sumaryczny spis ludności z dnia 14 II 1946 r., [in:] „Statystyka Polski”, seria D, z. 1, Warszawa 1947.
Czytany 382 razy
Ostatnio zmieniany wtorek, 19 wrzesień 2017 12:22

Janusz Lubszczyk

Historyk z Wodzisławia Śląskiego, nauczyciel, archiwista, autor artykułów i prac monograficznych o historii regionu i miasta. Pracuje w Szkole Podstawowej nr 19 im. Juliana Tuwima i Zespole Szkół nr 3 im. Stanisława Wyspiańskiego.

Najczęściej czytane

Słowa kluczowe